Clinamen: Τo installation που έρχεται για πρώτη φορά στην Αθήνα

Τρεις στρογγυλές πισίνες. Νερό σε διαρκή κίνηση. Εκατοντάδες λευκά πορσελάνινα μπολ επιπλέουν, συναντιούνται και συγκρούονται, δημιουργώντας μια εμπειρία παύσης και ηρεμίας στην καρδιά της Αθήνας. Μετά τις πολυσυζητημένες παρουσιάσεις του στη Bourse de Commerce στο Παρίσι και στο Park Avenue Armory της Νέας Υόρκης, το εμβληματικό installation κάνει για πρώτη φορά στάση στην Ελλάδα, φιλοξενούμενο από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, σε έναν ολοκαίνουργιο χώρο που ανοίγει τις πόρτες του στο κοινό: την ανακαινισμένη Onassis Mandra, από τις 25 Σεπτεμβρίου έως τις 6 Δεκεμβρίου.

Φωτογραφια: Laurent Lecat

Ποιος είναι ο Boursier-Mougenot

Εικαστικός, συνθέτης και μουσικός, ο βραβευμένος Γάλλος καλλιτέχνης εξερευνά εδώ και δεκαετίες τα όρια ανάμεσα στην τέχνη και την καθημερινή ζωή. Αντί να συνθέτει μουσική με τον παραδοσιακό τρόπο, δημιουργεί ζωντανά συστήματα από αντικείμενα, νερό, κίνηση και χώρο. Τα πιο απλά υλικά μετατρέπονται σε απρόσμενα μουσικά όργανα που παράγουν ήχους σε πραγματικό χρόνο, χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση κάποιου ερμηνευτή. Στην εγκατάσταση, εκατοντάδες λευκά πορσελάνινα μπολ επιπλέουν ελεύθερα στο νερό, ακολουθώντας τη ροή ενός ήπιου ρεύματος. Πλησιάζουν το ένα το άλλο, απομακρύνονται και συγκρούονται απαλά, παράγοντας λεπτούς, κρυστάλλινους ήχους. Κάθε στιγμή είναι διαφορετική και κάθε μικρή σύγκρουση εισάγει μια νέα εκδοχή του έργου.

Ο Μπουρσιέ-Μουζενό ανέπτυξε για πρώτη φορά το “clinamen” το 1997. Ο τίτλος της εγκατάστασης προέρχεται την αρχαιοελληνική λέξη «παρέγκλισις», που αποτέλεσε κομβικό όρο της επικούρειας φιλοσοφίας και περιγράφει την απρόβλεπτη παρέκκλιση στην κίνηση των ατόμων: μια μικρή απόκλιση που αφήνει χώρο για το τυχαίο, την ελευθερία, το απροσδόκητο. Κάθε φορά που παρουσιάζεται, το “clinamen” προσαρμόζεται στην αρχιτεκτονική και στην ατμόσφαιρα του χώρου που το φιλοξενεί. Στην Αθήνα, δεν μεταφέρεται απλώς αλλά συντονίζεται εκ νέου με τον ήχο της πόλης και με τις μεταβολές του καιρού και του φωτός του αττικού ουρανού. Οι επισκέπτες καλούνται να σταθούν μέσα σε ένα τοπίο νερού και ήχου, να ακούσουν, να παρατηρήσουν και να αφήσουν τον χρόνο να κυλήσει αλλιώς. Σαν μια πανηγυρική ωδή στην ονειροπόληση, την ακρόαση και τον αναστοχασμό. Κι αν βρέξει, ο ήχος της βροχής θα γίνει μέρος της παρτιτούρας. Με το “clinamen”, η ανακαινισμένη Onassis Mandra συστήνεται εκ νέου στο κοινό, επαναφέροντας στο προσκήνιο το μοναδικό σωζόμενο αθηναϊκό υπαίθριο θέατρο της μπελ επόκ: έναν ιστορικό χώρο δίπλα στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Εκεί, η εγκατάσταση μεταμορφώνει τον χώρο σε μια ανοιχτή πρόσκληση ακρόασης και ανάπαυλας, καλώντας μας να αφεθούμε σε μια σχεδόν εθιστική εμπειρία περισυλλογής και ονειροπόλησης. Το “clinamen” έχει παρουσιαστεί, μεταξύ άλλων, στο Asia Culture Center στην Γκουάνγκτζου, στη Victoria National Gallery της Μελβούρνης, στο SFMOMA του Σαν Φρανσίσκο, στο Minsheng Art Museum της Σαγκάης και στο Museum of Contemporary Art του Τόκιο.

Info

September 26 – December 5, 2026
Onassis Mandra, 2 Dionysiou Areopagitou St., Plaka, Athens
Wednesday – Sunday: 11:00–14:30 & 17:30–21:30

Φωτογραφίες: Keizo Kioku / Laurent Lecat/ Charles Villyard