Ελληνικό κρασί: Ένα ταξίδι στις γηγενείς ποικιλίες της Ελλάδας

Ελληνικό κρασί και ανθρώπινες ιστορίες από τον ελληνικό αμπελώνα. Ένα ταξίδι σε οινοποιεία, γηγενείς ποικιλίες και οινικές εμπειρίες.

Συντάκτης: Κυριάκος Σαχινίδης/ Ψηφιακός δημιουργός

Η ιστορία μας με το κρασί, και ιδίως, με το ελληνικό κρασί ξεκίνησε τον Ιανουάριο 2005. Γνωριζόμασταν μόλις 3 μήνες με το Λη, το σύντροφο μου κι όμως, όταν γύρισα από τις πανεπιστημιακές διακοπές των Χριστουγέννων πίσω στην Αγγλία, του έφερα πίσω τρία δώρα στις βαλίτσες μου. Ανάμεσά τους, ένα απλό μπουκάλι κρασί Μακεδονικό Τσάνταλη. Από τα ελάχιστα κρασιά που γνώριζα τότε, γιατί δεν έπινα, απλά ήθελα να του αποδείξω πως η Ελλάδα δεν ήταν μόνο η ρετσίνα, που μέχρι τότε ήξερε. Κάτι μέσα μου μιλούσε, χωρίς να γνωρίζω πολλά. Ίσως ήταν η μοίρα, όμως εκείνη η μέρα ξεκινούσε αυτό το αέναο κυνήγι στον κόσμο του κρασιού. Σε ένα μαγευτικό ταξίδι μέσα από χαμογελαστούς ανθρώπους, εξαίρετα οινοποιεία, γηγενείς ποικιλίες και στιγμές μοναδικές.

Το ταξίδι αυτό ξεκίνησε από τη Νεμέα, όταν το 2007, που κατεβήκαμε την Ελλάδα, τον έστειλα πρώτη φορά μοναχό του για ημερήσια εκδρομή. Του άρεσε το κρασί, αλλά εγώ δεν είχα πάει – απλά του είπα πως είναι ένας κεντρικός δρόμος. Μετά από την επίσκεψη στην αρχαία Νεμέα, ο δρόμος τον έβγαλε στο οινοποιείο Παπαϊωάννου. Είχε μεγάλα γράμματα το οινοποιείο, τα διάβασε και μπήκε μέσα, όπου τον υποδέχτηκε ο συγχωρεμένος Θανάσης Παπαϊωάννου. Αγγλικά εκείνος δε μιλούσε, ελληνικά ο Λη δε μιλούσε. Μίλησε η γλώσσα του κρασιού. Δυνατά, με νοήματα – ούτε εγώ μπορώ να πιστέψω πως πέρασαν οι δύο επόμενες ώρες.

Το οινικό μας αυτό ταξίδι συνεχίστηκε αυτή τη φορά μαζί, στη Νάουσα. Μέσα από ένα τρελό, μεγάλο road trip στις περιοχές, καταλήξαμε σε ένα από τα οινοποιεία, όπου ο οινοποιός είχε ένα οικογενειακό γλέντι. Χτυπήσαμε το κουδούνι. Τον ρωτήσαμε αν δεχόταν επισκέψεις. Δε μας ήξερε, έφυγε από το γλέντι, άνοιξε ένα μπουκάλι, έφερε τρία ποτήρια και μας απάντησε:

“Βεβαίως”.

Από τις πιο γενναιόδωρες εμπειρίες της ζωής μας. Το πραγματικό όμως οινικό κυνήγι ξεκίνησε όταν στα χέρια μας έπεσε ένα μπουκάλι Avaton από το οινοποιείο Γεροβασιλείου. Ένα εξαίρετο μπλεντ τριών γηγενών ποικιλιών έγινε αφορμή αναζητήσεως μονοποικιλιακών εκφράσεων καθεμίας ξεχωριστά. Λημνιό – Μαυρούδι – Μαυροτράγανο.

Λημνιό – άραγε τύφλωσε τον Κύκλωπα?

Το Λημνιό (ή καλαμπάκι – όπως ονομάζεται στο νησί της Λήμνου) είναι μια από τις αρχαιότερες ποικιλίες της Ελλάδας που αναφέρεται ακόμα και στον Αριστοτέλη. Στη Θράκη έδινε την “Ίσμαρο Οίνο”, το οποίο κατά μια εκδοχή, ήταν το κρασί με το οποίο μέθυσε ο πολυμήχανος Οδυσσέας τον Κύκλωπα Πολύφημο.

Εμείς είπαμε. Ψάχναμε για τη μονοποικιλιακή έκφραση του. Και μετά από πολύ καιρό, την ανακαλύψαμε, λίγο έξω από την Κομοτηνή. Σε έναν πολύ ανοιχτό χώρο, στο οινοποιείο Κίκονες, την θρυλική αυτή φυλή της Θράκης, η Μελίνα Τάσσου οινοποιεί μια εξαιρετική, φίνα εκδοχή. Είχαμε επικοινωνήσει με το γραμματέα του κτήματος, ο οποίος μας είχε κλείσει ραντεβού με τη Μελίνα. Εμείς, βέβαια, περιμέναμε να γνωρίσουμε μια σταρ. Γι’αυτό, αν και ζεστή μέρα, φορέσαμε σακάκι και πήγαμε στο ραντεβού μας. Αλλά ξέρετε κάτι? Η Μελίνα είναι απλή, όμορφη γυναίκα. Τελείως αντιστάρ. Μας υποδέχτηκε στο οινοποιείο της χαμογελαστά, μας ξενάγησε στους χώρους και μας εξήγησε τις διαδικασίες που ακολουθούσε κατά τη διάρκεια της οινοποίησης. Κάθε μέρα δοκίμαζε το κρασί. Κρατούσε σημειώσεις, έλεγχε την ποιότητα, τις τανίνες, το αλκοόλ και μόνο όταν ήταν 100% ευχαριστημένη, το ετοίμαζε για εμφιάλωση.

Σε λίγο, έφτασαν κάποιοι καλοί φίλοι της. Γελάσαμε, γνωριστήκαμε. Νιαούριζε και μου τριβόταν η Μαλαγουζιά, η γάτα του κτήματος. Στο οινοποιείο καθίσαμε τρεις ώρες, γιατί η Μελίνα, μετά την ξενάγηση, στην αυλή του οινοποιίου μας προσέφερε με Coravin δύο ποτήρια Λημνιό 2004. Έτσι ξεκίνησε, τουλάχιστον. Τέτοια εξέλιξη, τόσο ζεστό και φίνο κρασί. Νομίζω το Λημνιό πράγματι μέθυσε τον Κύκλωπα, όπως μέθυσε και μένα εκείνη τη μέρα. Στιγμές απλές, αληθινές, ελληνικές, γύρω από ένα τραπέζι.

Μαυρούδι – Fine Wine

Ένα χρόνο μετά, ανακαλύψαμε το Μάριο και τον αδερφό του Σάκη και τους Ανατολικούς Αμπελώνες. Μόλις είχαν πρωτοαρχίσει, δεν είχαν επισκέψιμο οινοποιείο και κλείσαμε ραντεβού μέσω Facebook στα Άβδηρα, στον κεντρικό δρόμο, δίπλα στο βενζινάδικο. Εγώ εμπιστεύομαι πολύ εύκολα, αλλά ο Λη κρατάει πάντα μια πισινή, γιατί μπορεί τώρα να τον ξέρουμε καλά, αλλά τότε? Ο ευγενέστατος Μάριος μας περίμενε με το αγροτικό του στο βενζινάδικο. Μας πήγε “σαφάρι” – όπως λέει – στα κτήματά του στο Χοιρόδασος. Ευγενέστατος, αλλά όλοι οι τρελοί δολοφόνοι έτσι είναι. Ο Λη κάθισε στην πίσω θέση, ώστε να επιτεθεί αν τυχόν αποδεικνυόταν τέτοιος. Είχε βρέξει και χαζεύαμε πως μπορεί σαν 4X4 το αγροτικό να περάσει από τις λάσπες. Εντυπωσιακό. Μας μιλούσε για την ιστορία του με το κρασί και με την εστίαση. Μετά την επίσκεψη, καταλήξαμε σε ένα υποτυπώδες κτίσμα, όπου ο Μάριος μας προσέφερε το νέκταρ του. Το ονόμασε Fine Mavroudi. Και ήταν από τα πιο φίνα μοναδικά κρασιά που είχα πιει.

“Δεν ξέρεις τι έχεις”, του κάνει ο Λη.

Κάθε φορά που τον βλέπουμε, του το θυμίζουμε πια. Τον ευχαριστήσαμε και μας γύρισε στο βενζινάδικο, όπου είχαμε αφήσει το αμάξι μας. Τώρα πια ο Μάριος ξέρει πολύ καλά τι έχει.

Μαυροτράγανο – Εξωγήινοι Βόλακες

Όταν αποφασίσαμε να πάμε στην Τήνο, πέρυσι, ένα σωρό φίλοι, και κυρίως οινόφιλοι μου έστειλαν ταξιδιωτικές προτάσεις. Πρώτος και καλύτερος ο οινόφιλος Χάρης Παπανδρέου από το Greek Wine Day μου είπε να πάω στον Βώλακα. Και μάλιστα, έστειλε μήνυμα στον Μιχάλη Κοντιζά. Όταν, λοιπόν, έστειλα εγώ email, το ήξερε ήδη. Τα κρασιά του οινοποιείου του Βώλακα τα είχα δοκιμάσει σε μια οινογνωσία τον Ιούνη και με είχαν εντυπωσιάσει. Μετά είδα ότι κάνουν και ένα Μαυροτράγανο. Κλείνω την τριάδα, σκέφτηκα.

Λημνιό – Μαυρούδι – Μαυροτράγανο.

Τέλεια.

Σχετικά πρόσφατη η ιστορία. Στη μέση του πουθενά. Μέρος αφιλόξενο, γεμάτο με γρανιτένιους βόλακες, σαν παιχνίδι γιγάντων. Και σκέφτηκα: “Πώς κάποιος επιλέγει τέτοια περιοχή;” Η απάντηση ήρθε από τα χείλη της Ειρήνης, της συζύγου του Μιχάλη.Το μέρος, στο χωριό Φαλατάδος είχε μακρά παράδοση στην αμπελοκαλλιέργεια και ήταν φημισμένο για το σταφύλι και τα κρασιά της. Και ακολουθήσαμε με το αμάξι. Η Ειρήνη μας υποδέχτηκε, γιατί ο Μιχάλης είχε τρύγο στο Ασύρτικο. Πήγαμε περίπατο στα αμπέλια, και αφού μας μίλησε κάμποσο για την ιστορία του νησιού και του οινοποιείου, τη φύτευση, τις ποικιλίες και έφτασε η πιο όμορφη ώρα της δοκιμής. Και ναι, δοκιμάσαμε το εξαίρετο μονοποικιλιακό τους Μαυροτράγανο. Νομίζω όταν δοκιμάζεις αυτά τα κρασιά με τον αέρα του νησιού στο μέρος όπου γεννήθηκαν, έχουν άλλη γεύση. Ταξιδεύεις. Η Μαλαγουζιά εμένα μου έδωσε μια ορυκτότητα. Ίσως η Τήνος. Το Ασύρτικο είχε πολύ ιδιαίτερα αρώματα, μια αλμύρα και έντονη μεταλλικότητα. Αλλά το Ροζακί ήταν αυτό που με εντυπωσίασε τόσο πολύ…. Πάρα πολύ… φίνο, κρασί που θέλει ψάρι δίπλα του. Ευχαριστήσαμε, αγοράσαμε κρασιά (πάντα οφείλεις να ευχαριστείς τον οινοποιό για το χρόνο του) και φύγαμε.

“Λες να ήταν εδώ οι Τιτανομαχίες;”, μου έκανε, γελώντας.

Τον κοίταξα. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η μάχη μεταξύ Θεών και Τιτάνων έλαβε χώρα στην Τήνο, στην περιοχή του Βόλακα. Ο Άγγλος πάντα ξέρει.

Λημνιό-Μαυρούδι-Μαυροτράγανο – Ήταν μόνο η αφορμή…

Οι τρεις αυτές ποικιλίες ήταν μονάχα η αφορμή για το οινικό αυτό ταξίδι που μας γνώρισαν ξεχωριστούς, γενναιόδωρους ανθρώπους . Αλλά το ταξίδι αυτό συνεχίζεται καθημερινά, γιατί η Ελλάδα είναι ευλογημένη με πάμπολλες ακόμα ξεχωριστές γηγενείς ποικιλίες που στα κατάλληλα χέρια βάζουν κάτω πολλές διεθνείς. Από τα Ασύρτικα της Σαντορίνης έως τα Ξινόμαυρα του Βορρά και τις Νεμέες του Νότου, είναι όλες ποικιλίες ιδιαίτερες και ερωτεύσιμες. Όμως για μένα, και πάνω από όλα, πίσω από μια γουλιά κρασί κρύβεται το πρώτο μου φιλί και τα γέλια που ακολούθησαν. Ή ο γάμος μου, ή ακόμα το παλαιωμένο εκείνο Ασύρτικο που άνοιξα στα ιδιαίτερα γενέθλια του συντρόφου μου. Και όταν πέθανε ο μπαμπάς μου, εκείνο το ξεχωριστό Ξινόμαυρο που απολαύσαμε με τα αδέρφια μου στην υγειά του.

Μέσα σε μια σταγόνα κρασί κρύβεται μια ολόκληρη ζωή. Η δική μου. Στην υγειά μας!